Dự thảo Thông tư quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử đang đưa ra một điểm mới đáng chú ý: khuyến khích người tiêu dùng tham gia giám sát bằng cơ chế khen thưởng. Theo đó, người dân nếu cung cấp thông tin về hành vi không lập, không giao hóa đơn điện tử có thể được nhận thưởng, với mức tối đa lên tới 10 triệu đồng mỗi vụ việc.
Cụ thể, cơ quan thuế sẽ tiếp nhận thông tin từ người tiêu dùng thông qua nhiều kênh như cổng thông tin điện tử, ứng dụng hóa đơn điện tử, đường dây nóng hoặc các phương thức điện tử khác. Tuy nhiên, để được xem xét khen thưởng, thông tin cung cấp phải đầy đủ, rõ ràng, có căn cứ xác minh; đồng thời cơ quan thuế phải xác định có hành vi vi phạm và đã ban hành quyết định xử lý. Ngoài ra, thông tin đó phải đóng vai trò quan trọng, trực tiếp trong việc phát hiện và xử lý vi phạm.
Mức thưởng được phân theo tính chất vụ việc.
Với các vi phạm hành chính thông thường, mức thưởng tối đa không quá 1 triệu đồng. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, có tình tiết tăng nặng hoặc giá trị hàng hóa, dịch vụ lớn, mức thưởng có thể lên tới 5 triệu đồng. Đặc biệt, trong các trường hợp do Bộ trưởng Bộ Tài chính xem xét quyết định, mức thưởng tối đa là 10 triệu đồng mỗi vụ việc. Việc chi trả chỉ được thực hiện sau khi quyết định xử lý vi phạm có hiệu lực và số tiền truy thu, tiền phạt đã được nộp vào ngân sách.
Song song với đó, cơ quan thuế cũng dự kiến triển khai chương trình "hóa đơn may mắn" dựa trên dữ liệu hóa đơn điện tử, nhằm khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ. Các chương trình quay thưởng sẽ do Cục Thuế xây dựng phương án cụ thể, bao gồm tần suất và giá trị giải thưởng.
Khách không lấy hóa đơn, hộ kinh doanh vẫn phải lập: Cơ quan thuế nói rõ cách xử lý
Trong thực tế, nhiều hộ kinh doanh gặp tình huống khách không lấy hóa đơn và cũng không cung cấp thông tin cá nhân. Tại phiên tư vấn trực tiếp của Thuế Cơ sở 2 TP Cần Thơ, cơ quan thuế cho biết đây là trường hợp phổ biến, nhưng không phải vì thế mà người bán được bỏ qua nghĩa vụ lập hóa đơn.
Theo hướng dẫn, dù khách không lấy hóa đơn, hộ kinh doanh vẫn phải lập hóa đơn điện tử. Tại mục "Tên người mua", có thể ghi "Khách hàng không lấy hóa đơn" hoặc "Người mua không cung cấp thông tin". Các thông tin như mã số thuế, địa chỉ người mua có thể để trống. Việc này nhằm đảm bảo doanh thu được ghi nhận đầy đủ, khớp với dữ liệu trên hệ thống thuế, tránh rủi ro bị coi là không kê khai doanh thu và bị xử phạt.
Về thời điểm lập hóa đơn, quy định hiện hành nêu rõ: với bán hàng hóa, thời điểm lập hóa đơn là khi chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, không phụ thuộc đã thu tiền hay chưa. Với cung cấp dịch vụ, thời điểm lập hóa đơn là khi hoàn thành dịch vụ, hoặc khi thu tiền nếu thu trước hoặc trong quá trình cung cấp dịch vụ. Đối với hàng hóa xuất khẩu, thời điểm lập hóa đơn chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo kể từ khi hàng hóa được thông quan.
Những quy định này cho thấy, việc lập hóa đơn là nghĩa vụ bắt buộc của người bán trong mọi trường hợp, đồng thời cũng là cơ sở để cơ quan thuế kiểm soát doanh thu và hạn chế thất thu ngân sách.
