Theo Reuters, một nguồn tin nắm rõ các cuộc thảo luận cho biết Tehran đang cân nhắc cho phép tàu thuyền di chuyển tự do qua phần eo biển Hormuz nằm trong vùng biển Oman mà không bị lực lượng Iran cản trở. Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đang diễn ra nhằm ngăn xung đột tái bùng phát sau nhiều tuần chiến sự.
Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã gây ra một trong những cú sốc lớn nhất đối với chuỗi cung dầu khí toàn cầu trong nhiều năm qua. Kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz giảm mạnh, khiến hàng trăm tàu chở dầu và tàu hàng cùng khoảng 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt trong khu vực Vịnh Ba Tư.
Một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/4. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc chiến đang tiến gần tới hồi kết, song vấn đề kiểm soát và đảm bảo an toàn cho tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn là nút thắt quan trọng trong các cuộc thương lượng.
Nguồn tin cho biết đề xuất của Iran cho phép tàu thuyền đi qua vùng biển Oman mà không bị tấn công phụ thuộc vào việc Washington có chấp nhận các điều kiện mà Tehran đưa ra hay không. Tuy nhiên, hiện chưa rõ Iran có sẵn sàng dọn các thủy lôi có thể đã được đặt trong khu vực hay cho phép tất cả tàu thuyền, bao gồm cả những tàu có liên quan tới Israel, đi qua tự do hay không.
Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin này, trong khi Bộ Ngoại giao Iran cũng chưa phản hồi ngay lập tức.
Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, rộng khoảng 34 km và là tuyến đường nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Đây được xem là một trong những điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất của thị trường năng lượng toàn cầu, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Đề xuất mới được xem là tín hiệu cho thấy Tehran có thể đang giảm bớt lập trường cứng rắn hơn từng được đưa ra trong những tuần gần đây. Trước đó, Iran từng cân nhắc khả năng thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz hoặc áp đặt quyền kiểm soát mạnh hơn đối với tuyến đường thủy quốc tế này, những ý tưởng đã vấp phải phản ứng từ ngành vận tải biển toàn cầu.
Các quốc gia thành viên của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) trong cuộc họp tại London tuần này cũng đã phản đối ý tưởng thu phí, cảnh báo rằng việc áp dụng phí qua eo biển Hormuz có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm đối với giao thương quốc tế.
Dù lệnh ngừng bắn đã được thiết lập, hoạt động vận tải biển trong khu vực vẫn chưa thể trở lại bình thường. Mỹ đã áp đặt phong tỏa đối với các tàu chở dầu rời cảng Iran từ đầu tuần, khiến lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn ở mức thấp so với thời điểm trước khi chiến sự bùng phát.
Giới vận tải biển và thị trường năng lượng toàn cầu hiện đang theo dõi sát diễn biến đàm phán giữa Washington và Tehran, bởi bất kỳ thay đổi nào liên quan tới eo biển Hormuz cũng có thể tác động trực tiếp đến nguồn cung năng lượng và giá dầu thế giới.
