Hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động đổi tiền biên giới
Theo Thông tư số 23/2026/TT-NHNN, tiền của nước có chung biên giới được xác định gồm Nhân dân tệ Trung Quốc (CNY), Kíp Lào (LAK) và Riel Campuchia (KHR). Các loại tiền này chỉ được phép thực hiện hoạt động đổi tại khu vực biên giới đất liền hoặc khu kinh tế cửa khẩu tiếp giáp với quốc gia tương ứng.
Thông tư cũng làm rõ khái niệm NHNN chi nhánh khu vực có tỉnh, thành phố biên giới. Đây là các đơn vị thuộc NHNN đặt tại địa phương có chung đường biên giới đất liền với Trung Quốc, Lào hoặc Campuchia và là cơ quan trực tiếp tiếp nhận, giải quyết các thủ tục liên quan đến hoạt động đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới.
Ảnh minh họa. Nguồn Internet
Việc quy định rõ đầu mối quản lý được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giám sát, tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện các quy định về quản lý ngoại hối tại khu vực biên giới.
Một trong những nội dung quan trọng của Thông tư là quy định cụ thể phạm vi hoạt động của các đại lý đổi tiền. Theo đó, tổ chức tín dụng chỉ được ủy quyền cho tổ chức kinh tế làm đại lý đổi tiền khi tổ chức này có trụ sở chính tại tỉnh, thành phố có khu vực biên giới đất liền hoặc khu kinh tế cửa khẩu. Đồng thời, địa điểm đặt đại lý cũng phải nằm trong khu vực biên giới đất liền hoặc khu kinh tế cửa khẩu thuộc địa bàn nơi tổ chức kinh tế đặt trụ sở chính.
Thông tư cũng bổ sung đầy đủ các quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp mới, cấp lại, điều chỉnh và gia hạn giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới. Đáng chú ý, thời hạn hiệu lực của giấy chứng nhận được xác định phù hợp với thời hạn của hợp đồng đại lý đổi tiền ký giữa tổ chức tín dụng và tổ chức kinh tế nhưng tối đa không quá 5 năm kể từ ngày được cấp.
Tăng cường thẩm quyền quản lý và giám sát
Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đổi ngoại tệ biên giới, Thông tư trao thẩm quyền cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực có tỉnh, thành phố biên giới được thu hồi giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi tiền trong nhiều trường hợp cụ thể.
Các trường hợp bị thu hồi bao gồm: Đại lý không triển khai hoạt động sau 12 tháng kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận; Không phát sinh doanh số đổi tiền trong 12 tháng liên tục; Có văn bản đề nghị chấm dứt hoạt động; Bị thu hồi theo quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.
Quy định này góp phần loại bỏ các đại lý hoạt động hình thức, kém hiệu quả hoặc vi phạm pháp luật, qua đó bảo đảm tính minh bạch của thị trường đổi ngoại tệ khu vực biên giới.
Điểm mới đáng chú ý nhất của Thông tư số 23/2026/TT-NHNN là việc bổ sung các quy định về quyền và nghĩa vụ của đại lý đổi tiền, qua đó nâng cao trách nhiệm của các tổ chức tham gia hoạt động này.
Theo quy định mới, đại lý đổi tiền phải duy trì đầy đủ các tiêu chí do tổ chức tín dụng ủy quyền quy định; thực hiện nghiêm túc các cam kết trong hợp đồng đại lý; đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về hoạt động đổi tiền của nước có chung biên giới và pháp luật về phòng, chống rửa tiền.
Đặc biệt, khi phát hiện khách hàng sử dụng tiền giả hoặc các loại tiền không còn giá trị lưu hành để thực hiện giao dịch, đại lý phải lập biên bản, tạm giữ số tiền này và thông báo cho cơ quan có thẩm quyền để tiến hành điều tra, xử lý theo quy định.
Đây được xem là bước tăng cường trách nhiệm đáng kể của các đại lý đổi tiền trong công tác phòng, chống tiền giả, ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật và góp phần bảo đảm an ninh tiền tệ tại khu vực biên giới.
Đẩy mạnh đào tạo, phòng chống rửa tiền
Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức tín dụng ủy quyền trong việc đào tạo và tập huấn cho nhân viên đại lý đổi tiền.
Nội dung đào tạo bao gồm kỹ năng nhận biết tiền của nước có chung biên giới, cách thức lập hóa đơn, ghi chép sổ sách, thực hiện chế độ báo cáo cũng như các quy định liên quan đến phòng, chống rửa tiền. Sau khi hoàn thành khóa đào tạo, nhân viên đại lý sẽ được cấp giấy xác nhận theo quy định.
Việc tăng cường đào tạo không chỉ giúp nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ nhân viên đại lý mà còn góp phần hạn chế các rủi ro phát sinh trong hoạt động đổi ngoại tệ biên giới.
Theo NHNN, việc ban hành Thông tư số 23/2026/TT-NHNN nhằm sửa đổi, bổ sung các quy định về quản lý ngoại hối liên quan đến hoạt động cung ứng dịch vụ ngoại hối của các tổ chức không phải là tổ chức tín dụng, đồng thời thực hiện chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP của Chính phủ.
Các quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch hơn cho hoạt động đổi tiền tại khu vực biên giới, góp phần hỗ trợ phát triển thương mại biên mậu, nâng cao hiệu quả quản lý ngoại hối và tăng cường công tác phòng, chống rửa tiền, tiền giả trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng.
