Diễn biến chiến sự căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt tại khu vực Trung Đông đã tạo cú sốc cung-cầu cho thị trường năng lượng, đẩy giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng nhanh và biến động mạnh, trực tiếp làm tăng chi phí khai thác của các hãng hàng không Việt Nam.
Trong bối cảnh này, các hãng hàng không Việt Nam buộc phải tái cơ cấu mạng bay, điều chỉnh tải cung ứng và tối ưu đội máy bay nhằm bảo toàn dòng tiền cùng hiệu quả kinh doanh, thay vì ưu tiên mở rộng sản lượng. Theo đó, một số đường bay tạm dừng hoạt động trong quý II, bắt đầu từ 1/4.
Cụ thể, đường bay Vân Đồn - TP.HCM ngừng khai thác kể từ 1/4 trong bối cảnh giá nhiên liệu hàng không trên thế giới biến động mạnh khiến chi phí vận hành của các hãng bay tăng cao.
Máy bay Vietnam Airlines tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn. (Ảnh: Người lao động)
Trước đó, Vietnam Airlines cũng dự kiến tạm dừng khai thác các đường bay như: Hải Phòng - Buôn Mê Thuột (HPH - BMW), Hải Phòng - Cam Ranh (HPH - CXR), Hải Phòng - Phú Quốc (HPH - PQC), Hải Phòng - Cần Thơ (HPH - VCA), TP HCM - Rạch Giá (SGN - VKG), TP.HCM - Điện Biên (SGN - DIN). Tổng số chuyến bay bị hủy là 23 chuyến mỗi tuần.
Hãng này cũng cho biết dự kiến cắt giảm khoảng 700 - 1.700 cặp chuyến bay mỗi tháng trong quý II, tương đương 10 - 20% tổng chuyến bay, tùy theo kịch bản giá nhiên liệu. Trong đó, mạng bay nội địa có thể giảm 12 - 26% tần suất, còn các đường bay quốc tế giảm khoảng 4 - 18%.
Không chỉ Vietnam Airlines, Vietjet Air cũng dự kiến giảm khoảng 18% tổng sản lượng khai thác trong tháng 4. Một số đường bay sẽ điều chỉnh như: Hà Nội - Cam Ranh 25 chuyến/tuần (giảm 24 chuyến), Hà Nội - Buôn Ma Thuột 14 chuyến/tuần (giảm 14 chuyến), TP.HCM - Cát Bi 35 chuyến/ tuần (giảm 25 chuyến), TP.HCM - Thọ Xuân 21 chuyến/ tuần (giảm 28 chuyến), Đà Nẵng - Singapore 10 chuyến/ tuần (giảm 4 chuyến), TP.HCM - Bangkok 18 chuyến/tuần (giảm 10 chuyến).
Bamboo Airways lên kế hoạch thu hẹp đáng kể quy mô bay và tập trung vào các đường bay trục chính. Hãng này dự kiến sẽ chỉ có thể khai thác với tần suất 15-17 chuyến/ngày (giảm hơn 50% so với hiện tại 35-36 chuyến/ngày) từ tháng 4/; tập trung khai thác đi/đến Quy Nhơn (UIH) và trên đường bay trục chính.
Trong khi đó, bắt đầu từ tháng 4, Pacific Airlines dự kiến giảm 8-30% tải cung ứng và tần suất các chuyến bay giảm chủ yếu vào các giai đoạn/ngày khai thác thấp điểm và khung giờ xấu. Hãng sẽ tiếp tục điều chỉnh kế hoạch trên cơ sở tình hình thị trường và biến động giá nhiên liệu.
Sun PhuQuoc Airways cho biết tiếp tục duy trì quy mô khai thác hiện tại với 60 chuyến/ngày và đã chủ động phối hợp với đơn vị cung cấp nhiên liệu để bảo đảm nguồn cung đến hết tháng 4.
Còn Vietravel Airlines dự kiến vẫn duy trì khai thác trên các đường bay hiện hữu với 2 tàu bay cùng tần suất 12-14 chuyến bay/ngày. Từ cuối tháng 4/2026, nếu tình hình biến giá nhiên liệu thuận lợi hơn và dự kiến có thêm 2 tàu bay nữa để phục vụ cao điểm 30/4 - 1/5 vàhè 2026.
Mới đây, Bộ Tài chính đã đề xuất miễn các khoản phí, lệphí hỗ trợ sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực hàng không, hàng hải từ tháng 4 đến hết năm.
Điều này tương ứng sẽ làm giảm thu ngân sách Nhà nước trong 9 tháng khoảng 3.553 tỷ đồng, trong đó lĩnh vực hàng không là 218 tỷ đồng và lĩnh vực hàng hải là 3.335 tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, đây là việc làm cần thiết trước những hệ lụy từ cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông. Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động phức tạp và duy trì ở mức cao, chi phí nhiên liệu vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành vận tải đã tạo áp lực cực lớn lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận hành tàu biển và hàng không.
Chính sách miễn phí, lệ phí cần triển khai gấp giúp các doanh nghiệp tiết giảm chi phí vận hành trực tiếp, từ đó ngăn chặn đà tăng giá cước vận tải và duy trì tính liên tục của chuỗi cung ứng hàng hóa trong nước và quốc tế.
Bên cạnh mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp, chính sách này còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc bảo đảm an ninh kinh tế và kiềm chế lạm phát. Hàng không và hàng hải là hai mạch máu giao thương quốc tế quan trọng nhất; bất kỳ sự đứt gãy hoặc tăng giá đột biến nào trong lĩnh vực này cũng sẽ dẫn đến hiệu ứng làm tăng giá hàng hóa nhập khẩu và nguyên liệu đầu vào cho sản xuất trong nước.
