TPHCM đang đẩy mạnh chuyển đổi quỹ đất, tăng công viên, phát triển không gian công cộng. Những bước đi này cho thấy quyết tâm cải thiện môi trường sống, hướng tới đô thị xanh, bền vững, phục vụ trực tiếp nhu cầu người dân
Những tín hiệu tốt
Điển hình như việc Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM thống nhất bãi bỏ chủ trương đầu tư dự án Khu Phức hợp Nhà Rồng - Khánh Hội để mở rộng Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh, làm công viên kết hợp mở rộng đường Nguyễn Tất Thành và phát triển dịch vụ công cộng khác.
Thành phố cũng chuyển khu đất số 1 đường Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài) thành công viên và địa điểm này đến nay thu hút đông đảo người dân đến tham quan, vui chơi.
Mới đây, tại kỳ họp thứ 2 HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, HĐND thành phố thông qua việc chuyển chủ trương đầu tư dự án Xây dựng Nhà hát Giao hưởng, Nhạc và Vũ kịch trên địa bàn phường An Khánh.
Theo đó, vị trí công trình Nhà hát Giao hưởng, Nhạc và Vũ kịch được hoán đổi từ khu vực đầu cầu Ba Son về vị trí kế cận Trung tâm Chính trị - Hành chính và khu đất dự kiến xây dựng nhà hát trước đây được chuyển đổi chức năng thành công viên cây xanh, quảng trường.
Công viên Sáng tạo là địa chỉ quen thuộc của nhiều bạn trẻ khi có thể tận hưởng không khí thoáng mát và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của cầu Ba Son. Ảnh: HUYỀN TRÂN
Về tổng thể, đại diện lãnh đạo Sở Xây dựng TPHCM thông tin dự kiến đến năm 2030, thành phố phát triển diện tích cây xanh đô thị đạt 5,5 m2/người; diện tích công viên công cộng phát triển tối thiểu 650 ha.
Xanh đô thị, mát tinh thần: Những "điểm hẹn xanh" của người dân TPHCMĐể đạt được những chỉ tiêu này, TPHCM sẽ nỗ lực thực hiện các chương trình phát triển cây xanh đô thị và công viên cây xanh.
Song song đó, rà soát, bổ sung quỹ đất dành cho công viên, mảng xanh công cộng.
Đại diện lãnh đạo Sở Xây dựng nhấn mạnh TPHCM sẽ đẩy mạnh xây dựng không gian công cộng, nâng cao chất lượng môi trường sống hướng tới phát triển đô thị xanh, bền vững. Công tác này tiến hành song song với khuyến khích xã hội hóa đầu tư phát triển công viên, không gian xanh.
Nhiều tiềm năng
TS Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch phát triển đô thị TPHCM, nhận xét việc hít thở không khí trong lành, tập thể dục, giải trí... là nhu cầu lớn hằng ngày của người dân thành phố.
Ông đánh giá cao việc thành phố sử dụng đất công phát triển công viên trong thời gian gần đây, đồng thời nêu quan điểm khu vực nội thành cần tận dụng quỹ đất nhỏ (đất công) xây dựng điểm vui chơi, giải trí có không gian thoáng đãng, mát mẻ.
Ngoài ra, về phía người dân, họ cần được khuyến khích tự phát triển mảng xanh, cây xanh tại khu vực công cộng, khu phố, trường học... Thậm chí, người dân có thể tận dụng không gian gia đình như mái nhà, ban công, hành lang để tạo mảng xanh theo phương châm "tích tiểu thành đại, xanh hóa từng hộ gia đình".
Việc hít thở không khí trong lành, tập thể dục, giải trí… là nhu cầu lớn hằng ngày của người dân thành phố. Ảnh: HÀ NGUYỄN
Cũng theo vị chuyên gia, thành phố đang thực hiện chỉnh trang đô thị, di dời nhà ven và trên kênh rạch. Đây là điều kiện tốt để xây dựng công viên chạy dọc kênh, rạch. Từ đó, bất cứ ai cũng có thể tận hưởng cảm giác thoải mái khi đi dưới những tán cây mà bóng mát sà xuống dải nước trong.
"Cây xanh giúp giảm ô nhiễm môi trường, lọc không khí, giảm tiếng ồn, nâng cao chất lượng sống đô thị. Nếu làm được điều trên thì chất lượng sống của người dân nâng lên..." - ông Nguyên nói.
Với riêng trung tâm thành phố, TS Nguyễn Hữu Nguyên nhấn mạnh quan điểm "công viên phải lưỡng dụng" và hy vọng sớm có những dự án công viên kết hợp bãi xe ngầm, dịch vụ đi kèm để thu hút người dân cũng như góp phần giải quyết bài toán thiếu bãi đỗ xe.
Đa dạng hóa nguồn lực
Ông Ngô Anh Vũ, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TPHCM, đánh giá tốc độ phát triển công viên, mảng xanh thành phố đang tỉ lệ nghịch với mức độ gia tăng dân số và đô thị hóa, làm ảnh hưởng đến cuộc sống và tiện ích của người dân. Đây là thách thức không nhỏ đối với "siêu" đô thị.
Về giải pháp, chung quan điểm về tận dụng lợi thế kênh rạch, ông Ngô Anh Vũ dẫn thống kê cho thấy từ thời điểm Quyết định số 135/2024 của UBND TPHCM được ban hành, thành phố có 1.942 tuyến kênh, rạch với tổng chiều dài 1.887 km. Như vậy, nếu trồng dải cây xanh dọc theo taluy, bờ đất ven 2 bên kênh, rạch thì đã có trên 940 ha đất cây xanh.
Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ TPHCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra nhiều nhiệm vụ để phát triển thành phố, trong đó có tăng diện tích cây xanh, công viên.
Thành phố cần khai thác quỹ đất 2 bên các sông lớn như Sài Gòn, Vàm Thuật, Nhà Bè, Đồng Nai để phát triển công viên kết hợp vui chơi giải trí phục vụ người dân; khai thác giá trị cảnh quan, tạo không gian mở gắn với phát triển dịch vụ du lịch sinh thái, bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, hoàn toàn có thể trồng thêm cây trên hàng loạt tuyến đường giao thông, trong khoảng lùi xây dựng công trình…
Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TPHCM khẳng định thành phố không quá thiếu quỹ đất trồng cây mà đang cần nguồn lực để thực hiện. Công tác này có thể bắt đầu từ vườn hoa khu phố trong các khu dân cư chứ không chỉ tập trung vào công viên lớn.
Trong dài hạn, có thể khuyến khích nguồn lực xã hội hóa phát triển công viên thông qua hợp tác công tư PPP. Song song đó, tập trung rà soát, đôn đốc chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại triển khai xây dựng công viên, vườn hoa; chủ đầu tư dự án giao thông, dự án phát triển đô thị... đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong đó có cây xanh, bảo đảm tuân thủ đúng các chỉ tiêu về cây xanh theo quy hoạch chi tiết được duyệt.
Nội dung quan trọng nữa, theo Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TPHCM, đó là khuyến khích tăng chỉ tiêu đất cây xanh trên cơ sở chỉnh trang, tái thiết đô thị theo hướng giảm mật độ, tăng tầng cao xây dựng…
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh vừa ký ban hành kế hoạch tổ chức Lễ phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ" và trồng cây phân tán trên địa bàn thành phố năm 2026.
Lễ phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ" trên toàn địa bàn thành phố nhằm tuyên truyền phổ biến rộng rãi về mục đích, ý nghĩa của "Tết trồng cây", động viên các cấp, các ngành và quần chúng nhân dân tích cực tham gia trồng, bảo vệ, chăm sóc cây xanh. Qua đó, tăng độ che phủ, tạo cho thành phố có môi trường xanh, sạch, đẹp, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội.
Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 136 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, dự kiến tổ chức vào ngày 19-5 tại Công viên Văn hóa Láng Le, ấp 9, xã Bình Lợi.
Mong mỏi từ người dân
Là người dân phường Thới An, anh Nguyễn Trọng Tuấn cho hay mỗi cuối tuần gia đình đều tìm tới địa điểm thoáng mát để vui chơi. Anh chờ đợi thành phố sớm có giải pháp để triển khai nhanh chóng, hiệu quả những công viên quy mô lớn như Sài Gòn Safari Củ Chi hơn 450 ha, đặc biệt là công viên 150 ha ở phường Thới An.
Nhiều người dân lựa chọn công viên là điểm đến ưu tiên. Ảnh: HUYỀN TRÂN
Trong khi đó, gia đình chị Lê Mai Quỳnh, phường Linh Xuân, mong muốn thành phố nhanh chóng kêu gọi đầu tư, hoàn thiện Công viên Lịch sử - Văn hóa dân tộc diện tích gần 400 ha tại phường Long Bình. "Cuối tuần đến công viên vui chơi, giải trí kết hợp tìm hiểu lịch sử văn hóa dân tộc sẽ là lựa chọn thú vị cho nhiều gia đình thay vì chỉ đưa trẻ đến trung tâm thương mại hoặc những nơi thiếu gần gũi thiên nhiên khác" - chị Quỳnh nói.
(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 23-4
